(Hout)stof schadelijk voor gezondheid
Stof is de verzamelnaam voor allerlei kleine deeltjes in de lucht (aërosolen): vaste stoffen, vloeistofdruppeltjes en rook-, mist- of neveldeeltjes. Een stoffige werkomgeving is schadelijk voor de gezondheid. Fijne stofdeeltjes dringen diep de longen binnen, grotere blijven achter in neus- en keelholte. Gevolg is ernstige hinder of zelfs ziekte. Medewerkers in machinale afdelingen staan regelmatig bloot aan houtstof. Houtstof is overwegend een gevolg van mechanische houtbewerkingen: zagen, schaven, afkorten, frezen en schuren. Indirect komt het vrij bij het schoonmaken van machines, bedrijfsruimtes en opslagplaatsen. Uit onderzoek naar stofbelasting blijkt dat vooral bij zagen en schuren een hoge blootstelling aan houtstof ontstaat, evenals bij schoonmaken, slecht functionerende afzuiging en onjuiste omkasting. Ruimtemetingen gaven concentraties van 0,1-12,0 mg/m³ totaalstof aan, luchtbemonstering in de ademzone 0,3-57,8 mg/m³. Over wat nog acceptabel is, speelt de deeltjesgrootte een rol. Hoe kleiner de deeltjes, hoe dieper ze kunnen doordringen in de luchtwegen. Kleiner dan 15 μ zijn ze alleen in te ademen, kleiner dan 5 μ komen ze in de longen (respirabele fractie). Als norm hanteert de Arbeidsinspectie de Maximaal Aanvaarde Concentratie (MAC-waarde). Deze bedraagt momenteel 2 mg/m3. Volgens de CAO moeten werkgevers bij de aanschaf van nieuwe machines streven naar een houtstofuitstoot van 1 mg/ m³ mits technisch en bedrijfseconomisch haalbaar.
Het bepalen van de gezondheidsrisico's is complex en onder meer afhankelijk van de plaats waar het stof terechtkomt, de stofeigenschappen, de concentratie en de blootstellingsduur.
De risico's en effecten kunnen zeer verschillen door: de afmetingen en het gewicht van de houtstofdeeltjes, de vorm en het verschil in schadelijke werking (toxiciteit) en vochtgehalte.
Het Arbo-informatieblad 23 en de Praktijkgids Houtstofarm produceren (1999) noemen enkele beheersmaatregelen ter bestrijding van houtstof bij houtbewerkingsmachines. Deze zijn bij SIVAG te bestellen. Mer informatie over dit onderwerp is ook te vinden op: www.handelverstandig.nl